Güvenlik olaylarında zararı belirleyen şey çoğu zaman olayın kendisi değil, ne kadar geç fark edildiğidir. Saldırganlar ele geçirdikleri bir hesabı dakikalar içinde kullanmaya başlar; siz bir saat içinde bildirirseniz olay çoğu zaman küçük kalır, üç gün sonra bildirirseniz büyür.
Bu modül neyi, kime, nasıl bildireceğinizi anlatır.
Neler bildirilir?
Emin olmanız gerekmez. Aşağıdakilerden biri olduysa ya da olduğundan şüpheleniyorsanız bildirin.
| Durum | Örnek |
|---|---|
| Şüpheli ileti | Parola isteyen e-posta, beklenmedik ek, sahte yönetici talimatı |
| Tıkladım ya da yazdım | Şüpheli bağlantıya tıkladınız, sahte sayfaya parolanızı girdiniz, bir eki açtınız |
| Beklenmedik onay | Siz oturum açmıyorken doğrulama bildirimi geldi |
| Kayıp ya da çalıntı | Bilgisayar, telefon, tablet, USB bellek, giriş kartı, basılı belge |
| Yanlış alıcı | Kişisel veri ya da gizli bilgi içeren ileti yanlış kişiye gitti |
| Tuhaf davranış | Dosyalar açılmıyor, uzantıları değişmiş, fare kendi kendine hareket ediyor, bilmediğiniz programlar çalışıyor |
| Hesap belirtileri | Göndermediğiniz e-postalar, kaybolan iletiler, bilmediğiniz yerden oturum uyarısı |
| Fiziksel | Tanımadığınız biri ofiste dolaşıyor, kilitli olması gereken kapı açık, bulduğunuz USB bellek |
| Kural dışı durum | Paylaşılan parola, açık bırakılmış gizli belge, herkese açık paylaşılmış gizli dosya |
Nasıl bildirilir?
-
Durun Yaptığınız işi bırakın. Bağlantıya yeniden tıklamayın, dosyayı yeniden açmayın, iletiyi başkasına iletmeyin.
Gelen KutusuŞüpheli iletiDokunmayın -
Acil durumda arayın, diğerlerinde talep açın Hesap ele geçirme, fidye yazılımı, kayıp cihaz ve veri sızıntısı şüphesinde telefonla arayın; mesai dışında da olsa. Şüpheli bir e-posta gibi acil olmayan durumlarda destek talebi açmanız yeterlidir.
Saat yanındaki destek simgesinden hem telefon numarasına hem talep formuna ulaşırsınız.
İdeal Çözümler -
Ne olduğunu anlatın Ne oldu, ne zaman fark ettiniz, en son ne yaptınız, hangi cihaz ve hangi hesap. Bilmediğiniz şeyi tahmin etmeyin; "bilmiyorum" geçerli bir yanıttır.
Destek talebiKonu: Şüpheli bağlantıya tıkladımBugün 10.40'ta "fatura" konulu e-postadaki bağlantıya tıkladım, açılan sayfaya parolamı yazdım. Bilgisayar: MUHASEBE-PC02.Talebi gönder -
Yöneticinize de haber verin Özellikle kişisel veri, para ya da müşteri bilgisi söz konusuysa. Firmanın yasal bildirim yükümlülükleri olabilir ve süre kısadır.
YöneticinizAra
Bildirene kadar: yapın, yapmayın
| Yapın | Yapmayın |
|---|---|
| Parola girdiyseniz hemen değiştirin | Olayı kendiniz çözmeye çalışmayın |
| Bir ek açtıysanız interneti kesin (Wi-Fi'ı kapatın, kabloyu çıkarın) | Bilgisayarı kapatmayın, yeniden başlatmayın |
| Ekranın fotoğrafını çekin (telefonunuzla) | Şüpheli iletiyi silmeyin |
| Ne yaptığınızı ve saati not edin | İletiyi "bak ne geldi" diye başkalarına iletmeyin |
| Aynı ağdaki iş arkadaşlarınızı uyarın | Fidye notundaki adrese yazmayın, ödeme yapmayın |
| Antivirüs taraması yapıp "temiz çıktı" diye geçiştirmeyin |
Bilgisayarı neden kapatmıyoruz? Ne olduğunu anlamak için gereken izlerin bir bölümü yalnız bilgisayar açıkken durur. İnterneti kesmek yayılmayı durdurur; kapatmak izleri siler.
Fidye yazılımı görürseniz
Dosyalarınızın adı ya da uzantısı değişti, açılmıyor ve ekranda ödeme isteyen bir not var:
-
Ağ kablosunu çıkarın, Wi-Fi'ı kapatın Zararlı yazılım ağdaki diğer bilgisayarlara ve ortak klasörlere yayılmaya çalışır. İlk iş bağlantıyı kesmektir.
Ağ ve İnternetWi-FiKapalıEthernetKablo çıkarıldı -
Bilgisayarı kapatmayın, hiçbir şeye dokunmayın
DOSYALARINIZ ŞİFRELENDİÖdeme için şu adrese yazın…Yazmayın, ödemeyinFotoğrafını çekin -
Hemen arayın ve çevrenizdekileri uyarın Aynı ortak klasörü kullanan arkadaşlarınız dosyaları açmasın.
Destek ekibiAra"Ekranda fidye notu var, interneti kestim."
Suçlama yok
Güvenlik olaylarının çoğunda bir insan hatası vardır ve bu olağandır. Sahte iletiler ikna etmek için tasarlanır; en dikkatli çalışan da bir gün tıklar.
- Bildirdiğiniz için suçlanmazsınız. Bildirmek doğru davranıştır.
- Asıl zarar, "başım belaya girer" diye gizlenen olaylardan doğar. Saldırgan günlerce fark edilmeden çalışır.
- Boşa çıkan bir alarmın maliyeti birkaç dakikadır. "Rahatsız etmeyeyim" diye beklemeyin.
- Bir arkadaşınızın hatasını fark ederseniz onu birlikte bildirmeye yönlendirin.
Olaydan sonra
Destek ekibi olayı inceler, gerekiyorsa hesabınızı ve cihazınızı güvenli hâle getirir. Sizden şunlar istenebilir:
- Parolanızı değiştirmeniz ve doğrulama yöntemlerinizi yeniden kurmanız
- Bilgisayarınızın bir süre incelenmesi ya da yeniden kurulması
- Olayın nasıl geliştiğini anlatmanız
İnceleme tamamlanana kadar olayla ilgili ayrıntıları firma dışında paylaşmayın; müşterilere ya da basına yapılacak açıklamayı yönetim yapar.
Aklınızda kalsın
- Şüphe yeterlidir; emin olmayı beklemeyin.
- Acilse arayın, değilse talep açın.
- İnterneti kesin, bilgisayarı kapatmayın, iletiyi silmeyin.
- Bildiren suçlanmaz.
Son adım
Eğitimi tamamlamak için Bilgi testi: kendinizi sınayın sayfasındaki soruları yanıtlayın.